Dagaalkii Nahawand: Guushii Guulaha ee Muslimiinta
Taariikhda Islaamka waxaa ku xardhan dagaallo waaweyn oo beddelay jihada caalamka, balse mid ka mid ah kuwa ugu miisaanka culus waa Dagaalkii Nahawand—dagaal noqday albaabkii lagu soo afjaray awooddii Boqortooyadii Sassanid ee Beershiya.
Bilowga Sheekada
Ka dib guulo waaweyn oo Muslimiintu ka gaareen dagaallo hore sida Dagaalkii Qadisiyyah, Boqortooyadii Sassanid waxay isku dayday inay dib isu abaabusho si ay u soo celiso sharaftoodii iyo dhulkoodii. Waxay ururiyeen ciidan aad u tiro badan, waxayna isku xireen difaacyo adag si ay uga hortagaan fiditaanka Islaamka.
Dhanka kale, Muslimiinta oo ay ka go’nayd inay xaqa difaacaan, ayaa waxay diyaariyeen ciidan leh iimaan adag iyo xeelad dagaal oo sare.
Geesiyaashii hugaaminayey ciidankii muslimiinta
Hoggaanka ciidanka Muslimiinta waxaa hayay Nu’maan ibn Muqarrin, oo ahaa saxaabi geesi ah, xikmadna leh. Waxaa garab taagnaa halyeey kale oo caan ku ahaa dagaalka iyo xeeladaha, Al-Qa’qa’ ibn Amr al-Tamimiyi.
Nu’maan wuxuu fahamsanaa in cadowgu ku xoog badan yahay difaac, sidaas darteed wuxuu dejiyay qorshe xeeladaysan oo lagu jebinayo safkooda.
Xeeladdii Guusha
Ciidankii Beershiya waxay isku qariyeen qalcado iyo buuro, iyagoo sugayay in Muslimiintu soo weeraraan. Laakiin Nu’maan wuxuu adeegsaday xeelad aan caadi ahayn—dib u gurasho xeeladaysan. Markii Muslimiintu iska dhigeen inay cararayaan,
Ciidankii Beershiya ayaa ka soo baxay difaacoodii si ay u daba galaan. Halkaas ayay Muslimiintu ka heleen fursaddii ay sugayeen—weerar lama filaan ah oo xoog leh ayaa lagu qaaday cadowga, taasoo kala daadisay safafkoodii.
Shahaadadii Nu’maan hugamiyihii ciidankii muslimiinta
Intii uu dagaalku socday, Nu’maan wuu ku shahiiday goobta dagaalka. Geeridiisu waxay ahayd murugo, balse ma aysan jabin niyadda Muslimiinta. Halkii ay ka niyad jabin lahaayeen, waxay sii xoojiyeen dagaalka iyagoo doonaya guul ama shahaado.
Natiijada Taariikhiga ah
Dagaalku wuxuu ku dhammaaday guul weyn oo Muslimiintu gaareen. Waxaa loo bixiyay magaca caanka ah ee “Fath al-Futuh” (Guushii Guulaha), maadaama uu ahaa dagaalkii gebi ahaanba soo afjaray awooddii Beershiya.
Kadib Nahawand:
- Boqortooyadii Sassanid si rasmi ah ayay u burburtay.
- Dhulkii beershiya wuxuu galay gacanta Muslimiinta.
- Islaamku wuxuu si weyn ugu fiday Bariga Dhexe.
Casharro Laga Baranayo
- Dagaalkani ma ahayn oo keliya mid ciidan, balse wuxuu xambaarsanaa fariimo qoto dheer:
- Iimaanka iyo niyad-adkaanta ayaa ka xoog badan tiro iyo hub
- Xeelad wanaagsan waxay jebin kartaa difaac kasta
- Hoggaan wanaagsan wuxuu abuuraa guul xitaa marka hoggaamiyuhu shahiido
Gunaanad.
Dagaalkii Nahawand wuxuu ahaa dhacdo muujisay sida Muslimiintu uga guuleysteen caqabado waaweyn iyagoo ku tiirsan iimaan, midnimo, iyo xeelad. Waa dagaal weli lagu xasuusto inuu ahaa mid beddelay taariikhda, isla markaana noqday astaan guul iyo geesinimo.
